Başka Bir Çeviri – Çorak Ülke (I) – T.S.Eliot

`nam sibyllam quidem cumis ego ipse
oculis meis vidi in ampulla pendere,
et cum illi pueri dicerent: sibulla ti thelis;
respondebat illa: apothanein tehelo.
[1]

Ezra Pound’a
il miglior fabbro[2]

Ölülerin Gömülmesi[3]

Nisan[4], ayların en zalimi, çıkartır

Ölü topraklardan leylakları, karıştırır

Hafıza ile arzuyu, canlandırır

Soluk kökleri bahar yağmuruyla.

Kış sıcak tuttu bizi, kapladı

Yeryüzünü  unutkan karıyla, besledi

Küçücük bir hayatı kuru yumrularıyla.

Yaz şaşırttı bizi  Starnberg gölü yakınlarında

Ani sağanağıyla,sığındık bir kemerin altına,

Ve güneş açınca devam ettik Hofgarten’a[5]

Ve kahve içtik, ve konuştuk bir saat boyunca

Bin gar keine russin, stamm’ aus litauen, echt deutsch[6]

Ve daha çocukken, kalıyorken  Arşidüklerde

Kuzenimde, kendisi beni kızakla gezdirirdi,

Ve ben korktuğumda, o da derdi ki Marie,

Marie sıkı tutun, kayardık aşağıya doğru.

Dağlarda, işte orada özgür hissedersin.

Geceleri çoğunlukla okurum,  güneye giderim kışın da.[7]

Hangi kök tutar, hangi dal fışkırır

Bu taş yığınından? İnsanoğlu[8],

Söylemezsin, bulamazsın, çünkü tek bildiğin

Bir yığın kırık suret [9], güneşin dövüp durduğu

Ne korunak bulurlar ölü ağaçtan, ne huzur verir cırcır böcekleri 

Ne de suyun sesini  duyarlar kuru taşta. Sadece

Bu kızıl kayanın altındaki gölge

(Gir sen de bu kızıl kayanın gölgesine)

Ve ben, arkandan kovalayan sabahki gölgenden de

Seni karşılamak için kalkan akşamki gölgenden de 

Farklı bir şey göstereceğim sana

Korkuyu göstereceğim sana bir avuç tozda

frish weht der wind
der heimat zu
mein irisch kind,
wo weilest du? [10]


“Bir yıl önce bana sümbüller vermiştin ilk kez.

Bana sümbül kız demişlerdi”

-Ama geç saatte döndüğümüzde Sümbül bahçesinden,

Ellerin doluydu ve  saçların ıslaktı ve ben

Konuşamıyor, göremiyordum,  

Ne ölüydüm ne canlı ve hiçbir şey bilmeden,

Işığın yüreğine bakıyordum ve sessizliğe.

Oed’ und leer das Meer.[11]

Madame Sososstris[12], şu ünlü falcı

Üşütmüştü epeyce, yine de

Herkes bilirdi onu Avrupa’nın en bilge kadını,

İşte, dedi elinde lanetli bir desteyle,

Senin kartın , Boğulmuş Fenikeli Denizci[13]

(Bak! Bu inciler de bir zamanlar gözleriydi,)

İşte Belladonna , Kayaların Hanımı[14]

Farklı durumların kadını

İşte Üç Değnekli Adam[15] ve işte Çark[16]!

Ve burada tek gözlü tüccar[17], ve bu boş kart

Onun sırtında taşıdığı bir şey var burada

Benim görmemim  yasaklanmış ama.  Bulamıyorum

Asılmış Adamı[18]’ da. Denizde boğularak ölmekten korkmalı.

Bir yuvarlakta dönerek yürüyen kalabalıklar görüyorum . [19]

Teşekkürle. Sevgili  Bayan Equitone’u görürseniz

Yıldız falını şahsen getireceğimi söyler misiniz?

Bugünlerde insan dikkatli olmalı.

Hayal şehir [20]

Bir kış  şafağının kahverengi sisi içinde

Bir güruh aktı Londra Köprüsünden , oldukça fazla

Düşünmemiştim ölümün mahvettiğini bu kadar fazla[21]

Kısa ve  seyrek iç çekişler nefeslerle  veriliyor[22]

Ve bütün bakışlar sabit, ayaklarda kalıyordu[23]

Tepeyi  aşıp , aktılar Kİng William caddesinden,

Aziz Mary Woolnoth’ın saatleri tuttuğu yere

Dokuzun son vuruşunun ölü sesiyle .

Orada tanıdık birini gördüm ve durdurdum :”Stetson”

“Sen, hani  Mylea’de[24] benimle birlikteydin gemilerde

“Ne oldu  geçen yıl bahçeye diktiğin  ceset?

“Flizlenmeye başladı mı? Çiçek verecek mi bu sene?

“Yoksa ansızın gelen o don yatağını mı bozdu?

“Ah,uzak tut şu köpeği o zaman, insanın sadık dostu[25]

Yoksa tırnaklarıyla kazıp çıkarır yeniden onu

Sen! hypocrite lecteur! – mon semblable, – mon frère![26]


[1] sibyl’i cumae’de kendi gözlerimle gördüm
cam bir kavanoz içinde yaşıyordu,
oğlanlar sorunca, “sibyl ne oldu?”
yanıtı hep şuydu, “ölümü özlüyorum.”

(Petronius, Satyricon, XXVI) Sibyll ölümsüzlüğü kazanan ama sonsuz gençliğe sahip olmayan Cumae’i kahin

[2] En İyi Usta (Dante , İlahi Komedya , Araf XXVI’de Arnault Daniels için söylenmiş)

[3]  Genel Dualar Kitabı

[4] Geoffrey Chaucer’in Canterbury Hikayelerine gönderme. O Nisan’ın en güzel ay olduğunu söyleyerek başlıyor

[5] Münih’de bir park (Court Garden)

[6] Ruslukla alakam yok, Lİtvanya’dan geldim ve gerçek bir Alman’ın

[7] Burada geçenler Kontes Marie Larisch’in  otobiyografisi “Geçmişim’den alınmadır.

[8] (T.S.Eliot)  Eski Ahit Ezekile II – (T.S.Eliot) Tanrının Ezekiel’e peygamberliğini verirken yaptığı çağrıya gönderme (Son of Man stand up on your feet and I will speak to you.)

[9] (T.S.Eliot)  Eski Ahit Ecclesiastes – İlgili metinde alakalı bir şey bulamadım, ama eski çağlardaki yıkılmışlıkla, badem ağaçlarının ve çekirgelerin rahat vermemesi ile ilgili bir ayet var anladığım kadarıyla.  

[10] Tristan ve Isolde I (Wagner’in Operası) I5-8.Dizeler (Bir gemici geride bıraktığı kızı hatırlıyor)

Taze rüzgarlar eser

Anayurduma

Benim İrlandalı Çocuğum

Nerelerde Gezersin

[11] Tristan ve Isolde III  – Issız ve boş Deniz (Isolde’nin gelişi için denizi gözleyen çobanın verdiği yanıt)

[12] Aldoux Huxley’in “Chrome Yellow” kitabında geçen büyücü Sesostris’e gönderme (Alay amaçlı?)

[13]  Tarot kartı-Denizde boğulma? 4.bölümle ilgili.  Burada Tempest (W.Shakespeare) göndermesi de var bir sonraki satırda

[14] Tarot Kartı – Kayalıkların Hanımı (Meryem, Da Vinci’nin ) Wasteland’in hanımı ?.

[15] Tarot Kartı

[16] Tarot Kartı – Kaderin Çarkı, Hayatın çarkı

[17] Tarot Kartı+Taşıdığı yük? Hayatın anlamsızlığı, bilincin yükü?

[18] Tarot Kartı, İsa?

[19] Dante’nin cehennemine gönderme/Hayatın çarkı?

[20] C.Baudilaire – Yedi Yaşlı Adam

[21] Dante, Inferno iii

[22] Dante , inferno iv

[23] Wilfred Owen “ Men Marched Asleep”

[24] Pön savaşlarında bir muharebe

[25] John Werbster- White Devil. “Oyundaki kurt’u Eliot köpeğe çevirmiş.

[26] C.Baudliare , Okura “Sen! –ikiyüzlü okur – ikizim – kardeşim”

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s